آموزش وردپرس
nan-ghalach

دانستنی های جالب در مورد نانی که فقط در قائمشهر پخت می شود

قائم خبر – آرمان طالبی اتویی: نان قالاج، که درکشور و حتی دنیا تنها در قائمشهر پخت می شود و برای بسیاری نیز نوستالوژیک است. این نان از یادگارهای جنگ جهانی دوم است و مطالب جالبی در مورد آن وجود دارد که دانستنش خالی از لطف نیست.

به کوچه ی آلمانیها، نانوایی پخت نان قالاج رفتم.آقای مهدی حسنی صاحب نانوایی همراه با همسرشان مشغول کار بودند،خودم را معرفی کردم و از ایشان خواستم تا برای شما سروران قائمشهری درباره ی این نان منحصر به فرد بگویند. ایشان ادامه ی کار را به همسرشان واگذار کردند و شروع به گفتگو کردند…

قالاج،یک واژه ی ترکی می باشد که معنی آن( ماندگار)است. همانطور که از نامش پیداست این نان ماندگاری بالایی دارد(تا یک ماه) و در زمان جنگ جهانی دوم سربازان روس برای همین ماندگاری از آن بهره می بردند چون برای استفاده در جنگ مناسب بود.

نخستین بار در سال های جنگ جهانی دوم، زنی از ارامنه با نام اصلانی، به همراه همسرش که از اهالی ارمنستان بود به ایران آمدند و با کمک شاطراهل استانبول و تنوری که از روسیه و آلمان آورده شده بود شروع به پخت این نان در قائم شهر کردند به تدریج نانواهایی که مشتاق تهیه این نان بودند روش پخت آن را آموختند و تقریباً هر نانوایی روزانه یک فر قالاچ پخت می کرده. است.پخت نان قالاج در خانواده آقای حسنی موروثی بوده است.(خانواده آقای حسنی نیز از مهاجرین قفقاز هستند). او می گوید: پدرم استاد تمامی شاطرهای شهرستان در این نوع نان بوده است و ما نیز به دلیل علاقه به پخت این نان این شغل را ادامه می دهیم. در آن زمان، روزانه از ۵۰ تا یکصد قرص نان از نوع قالاج در قالب های دست ساز حلبی تهیه و پخته می شد که هم اکنون برای قالب زدن آنها از کاسه های رویی استفاده می شود.

این نان در بلوک شرق پخت میشد از بلغارستان و لهستان و رومانی گرفته تا شرقی ترین نقاط شوروی سابق.زمانی هم پخت آن در بندر انزلی،بندرترکمن،بندرگز و آشوراده رایج بود که از سال ۵۵-۵۶ منسوخ شد و می توان گفت دیگر درهیچ دنیای دنیا پخت نمی شود.این نان در سراسر ایران علاقه مند دارد و به تهران و دیگراستان ها نیز فرستاده می شود. .در خارج از کشور هم مشتری دارد و به سفارش آنها فرستاده می شود. شاید گاهی ۲۰ روز در پست بماند اما کاملا سالم به دست مشتریانش می رسد.به علت نداشتن جوش شیرین بسیارمفید است. بیات نان قالاج برای معده بسیارمفید است. اگر ۱۰۰ گرم از این نان و نان معمولی را درکاسه ای از آب بریزید می بینید که قالاج پس از مدتی مقدار زیادی آب به خودش جذب کرده است.

تفاوت خمیر آن با خمیر معمولی این است که خمیر قالاج باید چندین ساعت بماند تا ور بیاید تا بتوان با آن قالاج تهیه کرد.البته اگر هم ور نیاید مجبوریم مکمل های مجاز استفاده کنیم(۱۰ گرم در هر کیسه).یک مقدار جزیی شکر،خمیر و روغن هم برای خمیر آن لازم است.هر چانه خمیر قالاج حدود ۷۵۰ گرم است این درحالی است که نان معمولی حدود ۴۳۰ گرم می باشد.

تنوری که برای پخت از آن استفاده می شود حدود ۵۰ سال پیش توسط یک استاد کار روس ساخته شده و هم اکنون نیز برای پخت نان قالاج از ان بهره می بریم،البته یک تنور دیگر نیز اضافه کردیم.شرایط پخت نان هم با نان های معمولی فرق دارد. در واقع باید با حرارت غیر مستقیم پخت شود نخست باید تنور را داغ کرد و سپس شعله ی تنور را کاسته و شروع به پخت کنیم.پخت آن نیز حوصله بالایی می طلبد، هر تنور آن حدود ۲ ساعت زمان می برد و به اصطلاح قلق خاصی دارد. هم اکنون روزانه ۶۰۰ قرص نان قالاچ در قائمشهر پخت می شود.

از مزایای این نان این است که به هیچ وجه دورریز ندارد و در صورت خشک شدن می توان آن را به صورت آرد سوخاری برای خوراک هایی مانند کتلت و یا شامی استفاده کرد.این نان بدون استفاده از محافظ به راحتی ۳ تا ۴ روز نرم می ماند همچنین به دلیل داشتن سبوس به هیچ وجه معده را ناراحت نمی کند.

این شغل بعد از ما دیگر ادامه نخواهد یافت مگر این که توسط مسئولان حمایت شویم و یا آن که پخت این نان به شاطرهای دیگر آموزش داده شود. فرزندانمان به دلیل مشکلات متعددی ازجمله درآمد کم راغب به ادامه این کار نیستند.

آقای حمیدرضا حسنی پسر آقای حسنی نیز اطلاعات مفیدی دادند که از ایشان تشکر می کنم.

قائم خبر امیدوار است با ارائه این مقاله، در جهت افزایش معلومات شما گامی برداشته باشد.

خبرنگار…آرمان طالبی اتوئی

همچنین ببینید

KHODKOSHI

خودکشی دختر ۱۸ ساله با پرش از ساختمان ۵ طبقه

قائم خبر دختر جوانی در امیرکلا از ساختمان ۵ طبقه به پایین پرید و جان …

۴۹ دیدگاه

  1. مهسا حق دوست

    واقعاً این نان فقط در قائمشهر پخت میشه؟ چه باحال.مرسی از خبرنگار که اطلاعات خوبی تهیه کرد.ممنون

    • آرمان طالبی اتوئی

      بله فقط در قائمشهر.سپاس از شما

      • با تشکر از بابت این گزارش خوبتون .
        امیدوارم همونطور که پخت این نان از قدیم به صورت سنتی و نسل به نسل در قائمشهرتا الان ادامه داشته ، تا سالیان سال هم ادامه داشته باشه و همونطور که برای ما خاطره انگیز بوده در کنار خوشمزه و پرخاصیت بودنش ، برای نسل های بعد هم چنین تعریفی رو از خودش بجا بذاره.
        انشاا… تنور نانوایی همیشه روشن بمونه.

      • اره راسته منم قائمشهری هستم

  2. حمیدرضا حسنی

    با سلام
    بله این نان به صورت تنوری و سنتی در قائمشهر تولید می شه و بعد از مکانیزه شدن نانوایی ها در هیچ جای دنیا به صورت تنوری پخت نمیشه ، ضمنا قدیم ها نون فانتزی تنوری و ساندویچی هم با تنور سنتی تولید می شده، این نانوایی تو دنیا تکه

  3. آدرس دقیق و لطفا بگید من تا حالا از این نونها ندیدم حتی نخوردم
    جالبه

    • آرمان طالبی اتوئی

      قائمشهر ابتدای خیابان ساری کوچه المانیها ۵۰ متر برید به سمت داخل به نخستین چهارراه که رسیدین تشریف ببرین سمت چپ. همون کوچه المانیها بپرسین بهتون میگن

  4. ممنون از گزارشی که تهیه کردید

  5. معین یدالهی

    یه یارویی هم داخل شهر از این نونها میفروشه، اول خ بابل ، داد میزنه “نان قالاج” مشتری هم زیاد داره

  6. حمیدرضا حسنی

    قائمشهر- خیابان ساری- کوچه آلمانیها- کوچه شهید موسوی (حوالی استادیوم شهید وطنی قائمشهر)نانوایی قالاج تلفن ۰۱۲۳۳۲۳۶۹۳۰

  7. حمیدرضا حسنی

    آره جنب کفش وین روبروی چهرشنبه بازار یه آقایی به نام بابک کشاورز نون قالاج رو می فروشه شماره این آقا ۰۹۳۶۲۷۱۲۲۴۰ است تو ساری هم یک آقایی این نون رو می فروشه

  8. ازامروز فقط قالاج میخورم

  9. زنده باد قائمشهر و مردم با اصل و نصبش و ممنون از شما

  10. خیلی خوشمزه است.

  11. آقا ممنون از گزارش خوبت!
    خاطره های زیبای رو برام زنده کردی
    تقریبا در تمام دوران دانش آموزیم هر روز صبح این نون رو با چایی شیرین می خوردم,خیل هم با حال!
    الان که ۱۰-۱۵ سالیه از شاهی دورم دلم واسه نون قالاچ تنگ شده
    این عکسی هم که از آقا مهدی گذاشتی برام خاطره انگیزه.یه آدم با حال که با لهجه ترکی قفقازی صحبت می کنه,یکی دو دفعه که تو بازیهای نساجی از نزدیک دیدمش حس آدمیو داشتم که یه بازیگر هالیوود و می بینم!
    راستی الان قیمتش چنده؟

  12. نان بربری این نانوایی معرکه است
    نانوای خوش اخلاق و باحوصله
    آرزوی موفقیت و سربلندی برایش ارزوندم

  13. خیلی عالیه …. عاشق نون قا لاچم …… همیشه هم از اینجا نون میگیرم ……

  14. هم شهریهای عزیز حالا به این فکر کردید که چه جوری نون قالاچ وبه نسلهای بعدی انتقالش بدیم غیراز نساجی حالا قالاچ هم شده هویت قائمشهر باید حفظش کنیم وبه نسل جوان آموزش بدیم راستی نمیشه ثبت جهانیش کرد؟؟؟؟

  15. چ باحـآل 😐
    قـآئم سیتی و نونوایی هاش :)))))

  16. اتفاقا ما تو سوادکوه و میلاد که بچه بابل هر مو قع میایم از این نونا میخریم میبریم واسه پدر مادرمون اخه اونا خیلی دوسش دارن

  17. مریم السادات

    سلام.توبچگیم همیشه از جلو نانوایی رد میشدم گاهی هم می خریدیم ۲۰سال پیش. اما راجبش نمی دونستم.حالا دیگه قایمشهر نیستم اما به اقوامم می گم برام بیارن.نانوایی در سیدمحله است و …..امیدوارم همیشه دستتان پرتوان بماند.خداقوت

  18. فقط همین!!!!!!!!!همه فقط می نویسند که میخرن ومی خورن !!ولی من نگران اینم که بعدها کسی وجود نداشته باشه که این نونو پختش کنه !!ولی هم شهریهام اصلا نگران نیستند.!!!!!

  19. با تشکر از سایت خوب و کاملتون
    گزارشتون خیلی به جا و زیبا بود. من قائمشهریم و ساکن تهران… معمولا هر بار که میرم قائمشهر، از این نون های خوشمزه و سالم استفاده میکنیم.

  20. یادش به خیر از نزدیکی های مدرسه پیاده می رفتیم که از اونجا نون قالاچ بگیریم چه روزای کودکی خوبی بود تو قایمشهر یک همکلاسی و رفیق داشتم که از راهنمایی و دبیرستان با هم بودیم که الانم تو تهران با هم هستیم خونشون دقیقا روبه روی همین نانوایی قالاچ بود

  21. پدرم این نونو خیلی دوست داره.مثل نون کلوا مازندرانی میمونه

  22. خاطره دوران بچگیم زنده شد. پدرم هر روز بعدازظهر که از اداره تعطیل میشد نون قالاج میگرفت و فردا صبحش با شیر یا چایی شیرین میخوردیم و میرفتیم مدرسه
    هنوزم پخت میشه؟ دمشون گرم و نفسشون پایدار

  23. این نون بسیار عالی و مفید هست من که بیشتر اوقات ازش استفاده میکنم آقای حسنی دستت طلا، تشکر از آقای طالبی اتویی برای گزارش خوبتون

  24. میگم اقا ارمان شما اتویی هستی و از شاهی پست میذاری؟

  25. سلام.من بچه بابلم کوچک بودم مادرم من بااین نان آشنا کرد.میگفت قدیما این نان دوره گردها بابل میفروختند که خیلی طرفدار داشت.هنوز هم اعضای خانوادم گذرشان بیفته چندتایی میخرندبچه هانذارید این نان خاطره فقط باشه!زنده باد ایران و ایرانی.زنده باد

  26. معذرت میخواهم
    این نان همان نانی نیست که در شهرستان یزد به عنوان نان کپک می فروشند
    باتشکر

  27. جناب ستاره سهیل :اگه میخوای که فقط خاطره نشه شما شروع کن به پخت این نان،در شهرت وجوونارو هم تشویق کن که یاد بگیرن وپخت کنن وبه نسلهای آینده انتقالش بدن.

  28. باعرض سلام ازاینکه به فکراین شهرهستیدوباایده های خلاقانه ومفیدمطالبی راتهیه میکنیدمتشکرم ازشمامیخواهم چنانچه مایل باشید گزارشی راجب روش بی رویه جمع آوری وتوقیف موتورسیکلت وازبین رفتن امرارومعاش گروهی ازکاسب های تعمیرکاران موتورسیکلت تهیه کنید تابتوانیم کمی به زندگی خودبهبودببخشم وازهرگونه همکاری باشمارادریغ نخواهم نمودبا تشکرمهدی پورمندازقائم شهر۰۹۳۵۳۴۶۶۴۹۵-۰۱۱۴۲۲۰۹۳۵۰

  29. سلام به همه همشهری های گلم.
    یاد کوچه آلمانیها و خاطرات اون شهرم تا ابد در خاطرم هست.متاسفانه یا خوشبختانه من الان تو مشهد ساکن.شاید باورتون نشه ولی هر از چند گاهی از خانواده ام خواهش،میکنم چند تا از این نونها رو.برام به مشهد بفرستند.واقعا دست آقای حسنی و خانواده اش به خاطر کار تک و.موروثی که انجام میدن درد نکنه. خدا به همشون سلامتی بده که اینقدر با پشتکار به اینکار مشغولند.یه آقا فرزادی هم پیشتون کارمیکرد که بنده خدا از ساعت سه چهار صبح میومد اونجا.امیدوارم ایشون هم سلامت باشن.راستش تو اینترنت سرچ زدم کوچه آلمانیها که عکس آقای حسنی رو دیدم خوشحال شدم. از این سایت و گزارشگر کمال تشکر رو دارم.یورولمیاسوز

  30. سلام.خیلی از شهر و کشورم دورم. ولی میتونم عطر این نون رو که مادرم صبحها با چای شیرین بعنوان صبحانه و با پنیربعنوان لقمه زنگ تفریح مدرسه وبرای رفع گرسنگی های میان وعده ای مورد استفاده قرار میدادبه یاد بیارم. یاد آن روزها بخیر.یادش بخیر.یادش بخیر.دوستان و همشهریان خوب قائمشهری ، هر وقت از این نون میل میکنید،یا هرچیز دیگه سنتی که در اون شهر قشنگ منحصر بفرده – مثلا یادم میاد روزهای چهارشنبه که با مادرم به چهارشنبه بازار برای خرید میرفتیم،بنده خدایی چیزی شیرین و بسیا خوشمزه بنام نسیری(که امیدوارم املائ درستشو نوشته باشم)درست میکرد و میفروخت که من همیشه چادر مادرم رو میکشیدم و بسمت بساطش میبردم و مادرم هم چندتا برام میخرید و همونجا گرم و نرم و تازه میخوردم- یادی هم از این دوست و برادر کوچکتر خودتون بکنید که در آرزوی دیدار یک بار دیگه اون شهر و قدم زدن در اون کوچه هاست . آرزویی که شاید هیچوقت امکانش نباشه ولی هر روز با این امید از خواب بیدار میشم وهر شب با این فکر به خواب میرم.یادی بکنید. فقط همین. فقط همین .
    مرتضی حداد – مهندس ارشد عمران-سیدنی – استرالیا

  31. سیده .سو...موسوی اوریمی

    با سلام من عاشق این نونم از بچگی ، الان هم تو قائمشهر نیستم تهران زندگی میکنم هر موقع برم قائمشهر میخرم . بابام اینا بیان هر وقت تهران واسم میارن . ای کاش این نون تو تهران هم شعبه داشت هر موقع دلم میخواست میخوردم

  32. سلام ممنون از گزارشی که تهیه کردید

  33. خوشبحالتون ما ک دهنمون آب افتاد.من ک نخوردم

  34. درو بر خانواده حسنی
    امیدوارم فرزندان انان راه اجداد خوودشون ادامه بدن نانی بسیار عالی که در روسیه مسکو وسایر شهرها دیدم ول مزه نون قالاج شهر مارو نداشت مجبور شدیم نون باگت بخوریم

  35. درود به شاهوی های نازنین

    ساکن شمال اروپا هستم شهر فرسا نون قالاج در تمامی مارکت ها فنلاند هست ولی نه به خوشمزگی قالاج شهر مان مادرم گاهی وقت ها پخت میکرد و شاید در هفته سه بار میرفتم نون قالاج میخریدم هر چند الان سی بهار است در ایران زندگی نمی کنم

  36. بله درسته ، در اروپا این نان پخت میشده و الان هم پخت میشه ولی این نان طعمش فرق میکنه.

  37. سلام
    مشابه این نان در شهربابک در کرمان نیز پخت می شود اسمش در آنجا کورنون است انجا نیز می گفتند بجا مانده از آلمانیها در جهنگ جهانی است.

  38. ببخشید شما با مرحوم کمیل طالبی اتویی نسبتی دارید ؟

  39. گزارش جالبی بود

  40. شما اولین سایت جستجوی نان قالاج بودید.

    از راهنمایی شما و سایت تون بسیار سپاسگزارم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *